Tin tức

Mỗi độ xuân về, giữa phố phường rộn ràng sắc đỏ của câu đối, hoa mai, hoa đào, không ít người lại buột miệng thở dài: “Tết bây giờ nhạt quá, không còn vui như Tết ngày xưa.” Dẫu mâm cỗ vẫn đủ đầy, phong tục truyền thống hầu như không đổi, cảm giác trọn vẹn của Tết dường như chỉ còn tồn tại trong ký ức. Vậy Tết thực sự đã “phai nhạt”, hay chính cảm nhận của con người đã đổi thay theo thời gian?

1. Khi ký ức khiến Tết xưa luôn đẹp hơn

Tết xưa thường gắn liền với tuổi thơ – khoảng thời gian con người sống vô lo vô nghĩ và dễ rung động nhất. Những lần đầu tiên được mặc áo mới, được thức canh nồi bánh chưng hay háo hức chờ phong bao lì xì đã trở thành “mốc neo” trong ký ức. Theo tâm lý học, con người có xu hướng lấy những trải nghiệm đầu tiên làm chuẩn mực so sánh cho những lần sau. Vì thế, khi những hoạt động ấy lặp đi lặp lại qua năm tháng, cảm xúc không còn nguyên vẹn như ban đầu, khiến Tết hiện tại bị đặt cạnh một Tết quá khứ đã được lý tưởng hóa.

Bên cạnh đó, ký ức thời thơ ấu và tuổi vị thành niên thường được lưu giữ sâu đậm hơn do gắn liền với quá trình hình thành bản dạng cá nhân. Khi trưởng thành, hormone cảm xúc suy giảm, con người trở nên ổn định hơn về tâm lý, đồng nghĩa với việc những trải nghiệm quen thuộc khó tạo ra cảm giác phấn khích như trước. Điều này vô tình khiến Tết nay trở nên “nhạt” trong cảm nhận của nhiều người.

2. Từ khan hiếm đến dư dả – khi Tết không còn là điều “đặc biệt”

Với các thế hệ trước, Tết từng là khoảng thời gian hiếm hoi trong năm được ăn ngon, mặc đẹp và vui chơi thỏa thích. Bánh chưng, thịt kho, xôi gấc từng là những món ăn chỉ xuất hiện vào dịp Tết, nên mang giá trị tinh thần rất lớn. Sự khan hiếm ấy khiến mỗi món ăn, mỗi hoạt động ngày Tết đều trở nên đáng mong chờ.

Ngày nay, khi đời sống vật chất đủ đầy, những món ăn truyền thống có thể tìm thấy quanh năm, việc mua sắm hay tụ tập không còn phải chờ đến Tết. Khi Tết không còn là “đặc quyền thời gian”, cảm giác háo hức cũng dần phai nhạt. Không phải vì Tết thay đổi, mà vì Tết không còn khác biệt quá lớn so với nhịp sống thường ngày.

3. Tết nay nặng gánh lo toan của người trưởng thành

Nếu Tết xưa là niềm vui đơn thuần của trẻ nhỏ, thì Tết nay lại đi kèm với trách nhiệm của người lớn. Áp lực chi tiêu, dọn dẹp nhà cửa, quà cáp, cùng những câu hỏi quen thuộc về công việc, hôn nhân, thu nhập khiến Tết trở thành một “kỳ kiểm tra xã hội” bất đắc dĩ. Khi niềm vui bị chia nhỏ bởi lo toan, cảm giác trọn vẹn của Tết cũng vì thế mà giảm đi.

Chính sự chuyển vai trò từ người “đón Tết” sang người “lo Tết” đã làm thay đổi trải nghiệm. Tết không còn chỉ là hưởng thụ, mà là gánh vác, là trách nhiệm, là nỗi bận tâm mang tên trưởng thành.

4. Tết đổi thay, nhưng chưa bao giờ mất đi giá trị cốt lõi

Dẫu vậy, nói Tết nay “phai nhạt” có lẽ chưa thật công bằng. Tết không mất đi, mà chỉ đang thay đổi hình hài để thích nghi với đời sống hiện đại. Linh hồn của Tết vẫn nằm ở sự sum vầy, ở khoảnh khắc gia đình quây quần bên mâm cơm, ở lời chúc đầu năm chứa đựng hy vọng và yêu thương.

Khi con người biết chủ động làm mới trải nghiệm Tết – bằng cách tạo thêm những hoạt động chung, giữ gìn phong tục truyền thống theo cách linh hoạt hơn, hay đơn giản là dành thời gian thật sự hiện diện bên người thân – Tết nay hoàn toàn có thể trọn vẹn theo một cách khác, trưởng thành và sâu sắc hơn Tết xưa.

5. Đổi thay để tiếp nối, không phải để lãng quên

Tết xưa đẹp vì gắn với ký ức. Tết nay có thể đẹp theo cách của hiện tại, nếu ta không mãi so sánh mà học cách cảm nhận. Khi thôi tìm kiếm Tết trong hoài niệm, con người sẽ nhận ra rằng Tết chưa bao giờ nhạt, chỉ là ta đang bước sang một mùa xuân khác của cuộc đời.